Kto i kiedy może złożyć wniosek o ustanowienie służebności przesyłu?

Warunek 1. Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu może złożyć przedsiębiorca jeżeli urządzenia przesyłowe są jego własnością. Jeśli przedsiębiorca korzysta z urządzeń na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu, należy ustalić uprzednio właściciela urządzeń. Jeśli działalność przesyłowa jest wykonywana przez gminę, ona również może mieć status przedsiębiorcy.

Warunek 2. Złożenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu musi być poprzedzone negocjacjami z właścicielem nieruchomości. Kwestie sporne dotyczą najczęściej wysokości wynagrodzenia. Brak próby osiągnięcia porozumienia stron może skutkować oddaleniem wniosku przez sąd.

Warunek 3. Ustanowienie służebności musi być uznane za konieczne, aby przedsiębiorca mógł we właściwy sposób korzystać z urządzeń przesyłowych. Jeśli przedsiębiorca zawarł wcześniej z właścicielem nieruchomości  umowę, która reguluje sposób korzystania z tej  nieruchomości i umowa jest obowiązująca, sąd może uznać, że niespełnione są warunki niezbędne, aby ustanowić służebność.

Co zawiera wniosek o ustanowienie służebności przesyłu?

  • opis nieruchomości, na której znajdują się urządzenia – nr ewidencyjny działki, nr księgi wieczystej;
  • rodzaj urządzeń i jeśli to możliwe ich parametry;
  • opis przebiegu urządzeń na terenie nieruchomości – można dołączyć do wniosku kopię mapy zasadniczej, lecz nie jest to wymagane – wytyczenie pasa służebności na mapie opiniuje biegły geodeta.
  • propozycję zakresu uprawnień przedsiębiorcy umożliwiających prawidłowe eksploatowanie urządzeń, których dotyczy służebność;
  • szerokość pasa służebności przesyłu oraz ewentualne ograniczenia dla właściciela nieruchomości;
  • dokumenty potwierdzające, że przedsiębiorca nie posiada odpowiedniego tytułu prawnego do nieruchomości, przez co ustanowienie służebności jest konieczne.

Załączniki do wniosku o ustanowienie służebności przesyłu

  • odpis zwykły z księgi wieczystej – warunek formalny;
  • mapa, która przedstawia przebieg urządzeń lub mapa projektowa, jeśli urządzenia są dopiero planowane ­– nie jest to wymóg bezwzględny;
  • dokumenty potwierdzające próbę osiągnięcia porozumienia w wyniku negocjacji stron.

Ustalenie wynagrodzenia

Wynagrodzenie właścicielowi nieruchomości tytułem ustanowienia służebności przesyłu sąd przyznaje najczęściej jednorazowo. Jeśli właściciel nieruchomości nie może korzystać z jakiegoś ważnego obszaru nieruchomości, sąd może orzec wynagrodzenie okresowe.

Wartość wynagrodzenie ustala się na podstawie wartości rynkowej nieruchomości uwzględniając jednocześnie rodzaj ograniczeń, które dotyczą właściciela przy korzystaniu z jego własności.  Przedsiębiorca składający wniosek może wskazać w nim swoją propozycję wynagrodzenia. Wynagrodzenie może być również określone na podstawie opinii biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego.

Rzeczoznawca weźmie pod uwagę:

  • rodzaj i przeznaczenie nieruchomości,
  • zakres uprawnień przedsiębiorcy do korzystania z urządzeń,
  • wpływ urządzeń na wartość nieruchomości,
  • stopień ograniczeń właściciela przy korzystaniu w nieruchomości.