Prawa i obowiązki – służebność gruntowa

Ustanowienie prawa służebności gruntowej narzuca, na stronę władnącą oraz służebną, szereg praw i obowiązków. Podstawą prawną ustanowienia służebności gruntowej jest art. 285,par. 1 Kodeksu Cywilnego, który mówi że,:

Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa) ”.

http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640160093/U/D19640093Lj.pdf

Służebność gruntową możemy zdefiniować jako prawne połączenie dwóch nieruchomości:

  • nieruchomość władnąca – na rzecz której ustanawia się prawo służebności gruntowej,
  • nieruchomość służebna – nieruchomość obciążona obowiązkiem prawnym służebności gruntowej.

Służebność gruntowa to nie tylko służebność drogi koniecznej, która jest najczęściej spotykaną formą służebności gruntowej czynnej. Służebność gruntowa to również zakaz prowadzenia niektórych działań, które mogłyby utrudnić użytkowanie nieruchomości władnącej. Przykładem jest zakaz sadzenia wysokich drzew lub usadowienia budynków.

Inne formy służebności

Poza służebnością gruntową w polskim prawie wyróżniamy:

  • służebność osobistą – prawa ustanawiane są na rzecz osoby fizycznej (nie na rzecz grunty). Wygasają one wraz ze śmiercią strony władnącej.
  • służebność przesyłu – prawo ustanawiane na rzecz przedsiębiorcy lub osoby fizycznej (właściciela nieruchomości), które polega na zapewnieniu dostępu do instalacji przesyłu np. (prądu, gazu, wody).

Wynagrodzenie za służebność gruntową

Tak jak w przypadku służebności przesyłu oraz służebności osobistej, za służebność gruntową przysługuje wynagrodzenie. Są dwie formy ustanowienia słuzebności:

  • porozumienie się z właścicielem nieruchomości obciążonej
  • ustanowienie służebności na drodze sądowej.

Na temat średnich wynagrodzeń z tytułu służebności przesyłu pisaliśmy w artykule: wynagrodzenie za służebność przesyłu.